4 استعلام مجوز چاپ کتاب (هلدینگ مجتمع چاپ معین – انتشارات آیین تربیت)

برگه‌ای که تحت عنوان مجوز چاپ و نشر کتاب معروف است، از طرف وزارت ارشاد صادر می‌شود. برای استعلام مجوز چاپ کتاب راه‌های مختلفی وجود دارد که به راه در دسترس و مطمئن آن در ادامه اشاره می‌شود.

علی‌القاعده با توجه به توضیح بالا استعلام مجوز کتاب باید از وزارت ارشاد انجام شود. در سامانه صدور مجوز چاپ و نشر کتاب دو بخش برای اطلاع از پروانه نشر و مجوزکتاب در نظر گرفته شده است.

استعلام مجوز از خانه کتاب

کتاب پس از طی تمام فرایندهای اخذ مجوز در نهایت در سایت خانه کتاب بارگذاری می‌شود. در خانه کتاب، کتاب چاپ شده را اسکن می‌کنند و محتویات صفحات اول و تصویر روی جلد را بارگذاری می‌کنند.

کتابی که در خانه کتاب ثبت می‌شود، از کتبی است که به ارشاد تحویل داده شده است. اگر کتابی در سایت خانه کتاب ثبت شده بود، تمام مراحل دیگر را طی کرده است، اگر نه، ممکن است مجوز چاپ دریافت کرده باشد، اما اعلام وصول نشده باشد یا اساساً مجوز دریافت نکرده باشد.

مجوز چاپ کتاب شامل دو بخش است. مجوز چاپ کتاب و مجوز پخش کتاب. قانوناً کتاب باید تمام این مراحل را طی کند تا مجوز دریافت کرده باشد، اما گاهی در ارسال کتاب‌ها به ارشاد کوتاهی می‌شود. و مجوز پخش دیرتر دریافت می‌شود. کتاب‌ها حدود ۲ هفته پس از تحویل در سایت خانه کتاب ثبت می‌شوند.

استعلام مجوز از کتابخانه ملی

در سایت کتابخانه ملی و پس از جست‌وجوی کتاب، در بخش پایین موجودی کتاب قید شده است. چنانچه کتابی برای واسپاری و اعلام وصول به ارشاد تحویل داده شده باشد، در سایت کتابخانه ملی هم در بخش پایین اطلاعات کتاب، موجودی آن درج می‌شود.

البته متأسفانه این بخش از بخش ثبت کتاب خانه کتاب کمتر منظم است. پس از تحویل کتب به ارشاد مدت خیلی زیادی طول می‌کشد تا در کتابخانه ملی ثبت شود.

استعلام مجوز چاپ کتاب در چه زمینه‌های انجام می‌شود؟

کتاب برای اخذ مجوز چاپ چند مرحله را در چند سازمان و نهاد طی می‌کند، اما باید دانست که اخذ مجوز کتاب از وزارت ارشاد یعنی طی کردن همه مراحل. ثبت شابک و ثبت در کتابخانه ملی هر دو تابع اخذ مجوز ارشاد است. باید در نظر داشت که کتابی که در سایت خانه کتاب ثبت شده، یعنی تمام مراحل اخذ مجوز را کامل طی کرده. چنین کتابی به استعلام از سازمان دیگری نیاز ندارد.

مراحل اخذ مجوز چاپ کتاب

اگر مراحل ویرایش و صفحه‌آرایی و … را اپشت سر گذاشته‌اید؛ حالا وقت آن است که وارد مسیرچاپ کتاب شده و برای دریافت مجوز اقدام کنید.

این مجوز در سیستم ثبت شده و نشان می‌دهد که ناشر، مولف یا مترجم بر اساس قرارداد، مالک مادی و معنوی اثر است.

 مرحله اول: اخذ شابک، نحوه دریافت شابک کتاب

شابک یا isbn مخفف و معادل عبارت “international standard book number” به معنای شماره استاندارد بین‌المللی کتاب است.

شابک یک کد سیزده رقمی است و به هر مجلدی که منتشرمی‌شود، اختصاص پیدا می‌کند. اما هر دسته از این اعداد، نشان دهنده بخش خاصی هستند.

مثلا قسمت پنج رقمی شابک، منطقه جغرافیایی یا زبانی را مشخص می‌کند. بخش دیگر کد اختصاصی ناشر است و اگر کتاب‌هایی از یک ناشر داشته باشید، متوجه می‌شوید که این شماره در تمام کتاب‌ها یکسان است.

در نظر داشته باشید که:

• در صورت تغییر نام اثر، انجام ویرایش‌های اساسی، تغییر قطع و نوع جلد اثر در چاپ‌های بعد، نیاز است که کد شابک دیگری دریافت کنید.
• چنانچه ناشر و یا صاحب امتیاز مالکیت مادی و معنوی اثر تغییر کند؛ نیاز به اخذ شابک جدید وجود دارد.
• برای آثار چند جلدی، یک شابک به کل مجموعه اختصاص پیدا می‌کند. علاوه‌بر این لازم است که برای هر جلد، شابک جداگانه دریافت شود.
• اگر مجموعه چند جلدی به‌صورت دوره‌ای با هم به فروش می‌رسد، باید شابک دوره به‌صورت بارکد در پشت کتاب‌ها چاپ شود.
• چنانچه علاوه بر فروش دوره‌ای، فروش تک جلدی هم انجام شود، باید هر دو شابک دوره و تک جلد پشت کتاب چاپ شود.

مرحله دوم: دریافت فیپا، از مهم‌ترین مراحل اخذ مجوز انتشارات

فیپا در واقع شناسنامه اثر بوده و مخفف عبارت “فهرست‌نویسی پیش از انتشار” است و به این موارد اشاره دارد:

• نام نویسنده یا مترجم همراه با سال تولد یا وفات
• مشخصات ظاهری کتاب (رقع، تعداد صفحات و …)
• اطلاعات نشر (نام، آدرس، سال چاپ کتاب)
• شابک یا isbn

فیپا کمک می‌کند که کتاب در طبقه‌بندی کتابخانه‌ها و موارد مرتبط با کتابداری، در جایگاه درست خودش قرار بگیرد و یافتن آن راحت باشد. ضمن اینکه مشخص می‌کند یک اثر به کدام نویسنده یا مترجم اختصاص دارد.

مترجمین، همچنین می‌توانند با استفاده از کد فیپا، آثار ترجمه شده را بررسی کرده و در صورت صلاحدید از بازترجمه آثار تکراری، خودداری کنند.

اداره كل پردازش و سازماندهی سازمان اسناد و كتابخانه ملی تنها مرجع رسمی صدور فیپا در ایران است.

توجه داشته باشید که در صورت تغییر نام ناشر، عنوان، نام نویسنده یا مترجم، ویرایش کتاب، تغییر سایز کتاب و تغییر صفحات نیاز به دریافت کد فیپای مجدد وجود دارد.

مرحله سوم: اخذ مجوز ارشاد، دریافت مجوز از سازمان ارشاد و فرهنگ اسلامی

در این مرحله، که طولانی‌ترین بخش دریافت مجوز نیز هست، متن کامل کتاب ویرایش شده همراه با فیپا و شابک به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارائه می‌شود.

کتاب با توجه به دسته و ژانر مورد نظر، توسط هیئت‌ها و افراد متخصص بررسی می‌شود تا محتوای آن با قوانین جمهوری اسلامی ایران مغایرت نداشته باشد.

کتاب‌های مذهبی و علمی علاوه بر این موضوع از نظر صحت مطالب نیز بررسی می‌شوند.

طرح جلد کتاب نیز در این مرحله از نظر عدم مغایرت با چهارچوب‌ها و موازین عرفی اسلامی بازبینی می‌شود.

مرحله چهارم: مجوز پخش، معرفی نحوه اخذ مجوز پخش کتاب

کتاب چاپ شده، باید در مرحله نهایی دوباره به ارشاد ارسال شود. به این ترتیب بازرسان این سازمان، نسخه فیزیکی را از نظر عدم مغایرت با نسخه دارای مجوز، بررسی می‌کنند.

در صورتی که کتاب فیزیکی ارائه شده، با نسخه‌ی دارای مجوز، تطابق داشت؛ مجوز پخش کتاب صادر می‌شود.

چند نکته در رابطه با مجوز اعلام وصول:

• ناشر موظف است به ازای هر ۱۰۰۰ نسخه سه نسخه به ارشاد ارائه دهد.
• برای دریافت مجوز پخش مصحف شریف قرآن، ناشر باید مجوز توزیع از دارالقرآن را نیز کسب کند.

شرایط لازم برای اخذ مجوز چاپ کتاب

شرایط اخذ مجوز کتاب چندان پیچیده نیست. ناشر، نویسنده و مترجم باید قوانین و ساختارهای جمهوری اسلامی ایران را به رسمیت شناخته و کتابی متناسب با قوانین، ضوابط عرفی، سیاسی، مذهبی و اجتماعی ایران چاپ کنند.

مطالب مندرج در کتاب‌های علمی، آموزشی، علوم حدیث و قران نیز نباید مغایرتی با پایه‌های علمی و اصولی داشته باشند.

هزینه لازم برای اخذ مجوز کتاب

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هیچ هزینه‌ای بابت صدور مجوز و بررسی کتاب‌ها دریافت نمی‌کند.

 مدت زمان لازم برای اخذ مجوز کتاب

مدت زمان اخذ مجوز با توجه به نوع کتاب، حجم، نشر و … متفاوت است.

برای دریافت مجوز چاپ کتاب نیز بین دو هفته تا دو ماه (حداقل) زمان لازم است.

((ادعا نمی‌کنیم که بهترین هستیم ولی خوشحالیم که بهترین‌ها ما را انتخاب می‌کنند.))